Dla zdrowia i prawidłowego funkcjonowania mózgu warto zastanowić się nad własnym stylem życia; aktywnością fizyczną, pasją oraz więzami międzyludzkimi.
PROCES STARZENIA SIĘ A SPRAWNOŚĆ MÓZGU
Na przestrzeni całego życia, a przede wszystkim w okresie starzenia się dochodzi do zmian funkcji poznawczych. Procesy starzenia prowadzą do zmniejszenia objętości mózgu, zwłaszcza istoty białej i szarej. Istota szara mózgu składa się z neuronów i synaps, natomiast istota biała z mielinowych aksonów, które przesyłają sygnały między neuronami.
W postępującym procesie starzenia się mózgu spada ilość istoty szarej. Według wielu naukowców zmiany ilości istoty szarej mózgu w ciągu życia są ściśle związane z wydajnością i zdolnością mózgu do przetwarzania, przyswajania nowych informacji. Istnieje teoria, iż jedynie wykorzystywane i nieustannie stymulowane neurony mogą przeżyć, gdy inne zanikają i umierają.
We wczesnych fazach rozwoju układu nerwowego, czyli w dzieciństwie, mamy dużą liczbę neuronów. Sprzyja to tworzeniu sieci neuronalnych i powiązań między nimi, co ułatwia uczenie się i przyswajanie nowych informacji. Z czasem część neuronów obumiera, a zachowane sieci powodują zmniejszenie objętości istoty szarej mózgu i ograniczenie plastyczności mózgu, zarówno behawioralnej, jak i neuronalnej. Badania wskazują jednak, że istnieją sposoby, by ten proces spowolnić.
W jednej z publikacji w Brain Sciences naukowcy dowodzili, iż
STYL ŻYCIA DETERMINUJE ZDROWIE I EFEKTYWNOŚĆ PRACY MÓZGU
Styl życia jest jednym z kluczowych czynników ryzyka zaburzeń funkcji poznawczych w procesie starzenia się i przy chorobach neurodegeneracyjnych. Obejmuje dietę, regulację emocji, umiejętność radzenia sobie ze stresem oraz utrzymywanie więzi z rodziną i przyjaciółmi. Styl życia to także nauka nowych rzeczy i samorealizacja poprzez hobby czy pasje.
AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA
Plastyczność mózgu to zdolność do adaptacji w różnych warunkach i zależy od umiejętności neuronów do modyfikowania połączeń między sobą w danym obszarze i w całym mózgu.
Regularny wysiłek fizyczny zwiększa przepływ krwi i dotlenia neurony istoty szarej. To sprzyja rozwojowi aksonów istoty białej, poprawia plastyczność mózgu i jego zdolność do adaptacji w zmiennych warunkach. Badania wskazują, że najbardziej skuteczne dla mózgu są różne formy treningu, np. żonglerka, trening koncentracji, medytacja, balet, gimnastyka, przebieżki czy szybki spacer. Istota biała jest bardziej rozwinięta u osób, które ćwiczą regularnie, także w starszym wieku.
Aktywni seniorzy zachowują lepszą funkcjonalność mózgu i lepiej radzą sobie z rozwiązywaniem różnych zadań. Ich aktywność ruchowa wpływa też na poczucie sprawczości i pozwala seniorom na lepsze radzenie sobie w codziennych czynnościach życiowych.
SIŁA WIĘZI MIĘDZYLUDZKICH
Dobre i bogate relacje społeczne opóźniają pogorszenie funkcji poznawczych oraz spowalniają proces starzenia się mózgu. Więź społeczna i zawodowa, bliscy, sąsiedzi oraz aktywność w lokalnych grupach i stowarzyszeniach zwiększają stymulację umysłową, uczą nowych umiejętności i wzmacniają zdolności poznawcze.
Badania pokazują, że osoby, które doświadczyły złych relacji lub były w nieudanych związkach, wykazują gorsze funkcjonowanie poznawcze w późniejszym wieku.
Zauważono, iż cechy osobowości mają też duże znaczenie w skutecznym budowaniu więzi społecznych. Cechy wspierające interakcje międzyludzkie, jak ekstrawersja powoduje rozwój obszarów mózgu zaangażowanych w poznanie społeczne charakterystyczne dla osób młodych. Natomiast cechy osobowości związane z zachowaniem antyspołecznym charakterystyczne dla introwertyków wpływają negatywnie na objętość istoty szarej w korze przedczołowej mózgu.
REALIZACJA WŁASNYCH PASJI I ZAINTERESOWAŃ
Ćwiczenia umysłu wymagają osobistego zaangażowania i motywacji, ale powodują zachowanie istniejących sieci neuronowych oraz budowanie nowych połączeń. Badania dowodzą, iż większe zaangażowanie seniorów w aktywny wypoczynek daje subiektywnie wyższy poziom dobrego samopoczucia i harmonijnej pasji.
Pasja to silne uczucie lub emocje wobec wartości, preferencji, inicjatywy, marzenia, idei lub projektu. Posiadanie pasji w realizacji określonego tematu lub umiejętności pomaga utrzymać aktywny umysł. Pasja łączy się ze świadomym treningiem, poprawia samopoczucie i zwiększa motywację do lepszych wyników w pracy, sporcie, hobby czy nauce, np. języka obcego.
Większe zaangażowanie sprzyja poświęceniu więcej czasu na naukę i powtórzenia, co wzmacnia istotę szarą oraz połączenia neuronalne w mózgu. Silna pasja pomaga podejmować nowe wyzwania, uczyć się nowych rzeczy i rozwijać umiejętności. Postawy związane z pasją, takie jak dążenie do więcej i nieprzejmowanie się porażkami, wspierają rozwój istoty szarej w różnych częściach mózgu.
Zmotywowana praca i ćwiczenia w celowym działaniu oraz rozwiązywanie trudnych zadań kształtują plastyczność neuronalną mózgu, także w starszym wieku.
Pamiętaj
Wraz z wiekiem zmieniajmy styl życia. Dbajmy o aktywność fizyczną i więzi międzyludzkie. Róbmy wszystko z pasją i bądźmy aktywnymi seniorami. Rozwijajmy istotę szarą mózgu oraz jego neuroplastyczność.
Jesteśmy po to żeby Ci pomóc. Zapraszamy do kontaktu telefonicznego z Poradnią Neurologiczną Neurovigor +48 780 411 222.